مهندسان برق سامانه*های قدرت را طراحی می*کنند.
مهندسی برق دانش تحلیل و بررسی ریاضی پدیده*هایی فیزیکی است که به نحوی به بارهای الکتریکی و حرکت و آثار آن*ها (از قبیل جریان الکتریکی، پتانسیل الکتریکی، میدان الکتریکی، میدان مغناطیسی، موج الکترومغناطیسی، نیروی الکتریکی، نیروی مغناطیسی) مربوط می*شوند.

این رشته در دانشگاه*های ایران به پنج گرایش تقسیم می*شود که عبارت*اند از:

مهندسی مخابرات
مهندسی کنترل
مهندسی الکترونیک
مهندسی قدرت
مهندسی پزشکی، بیوالکتریک
به تازگی دانشگاه صنعتی شریف گرایش سیستم*های دیجیتال را به ۵ گرایش فوق اضافه کرده*است و در این دانشگاه مهندسی برق در مقطع کارشناسی در ۶ گرایش تدریس می*شود.

همچنین در دانشگاه صنعت آب و برق گرایش شبکه*های انتقال و توزیع تدریس می*شود که این گرایش تخصصی مخلوطی از گرایش قدرت و مباحث مربوط به شبکه سراسری برق و مدیریت توزیع و مصرف می*باشد.

در ایران مهندسی قدرت نسبت به بقیه بازار کار بهتری دارد و بیشتر شرکت*ها این مهندسی را بیشتر اعلام نیاز می*نمایند. در برخی از دانشگاه*های کشورهای اروپایی و آمریکا، دانشکدهٔ کامپیوتر هم جزیی از دانشکدهٔ برق می*باشد.

فهرست مندرجات [نهفتن]
۱ گرایش*های مقطع کارشناسی در ایران
۲ دروس پایه و مشترک
۲.۱ گرایش الکترونیک
۲.۲ گرایش مخابرات
۲.۳ گرایش کنترل
۲.۴ گرایش قدرت
۳ آینده شغلی، بازار کار، درآمد
۴ وضعیت تحصیل در مقاطع بالاتر از کارشناسی
۵ پیوند به بیرون
۶ منابع

[ویرایش] گرایش*های مقطع کارشناسی در ایران
رشته مهندسی برق در مقطع کارشناسی دارای ۴ گرایش الکترونیک، مخابرات، کنترل و قدرت است. البته گرایش*های فوق در مقطع لیسانس تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند و هر گرایش با گرایش دیگر تنها در ۴۰ واحد یا کمتر متفاوت است. و حتی تعدادی از فارغ التحصیلان مهندسی برق در بازار کار جذب گرایش*های دیگر این رشته می*شوند.

[ویرایش] دروس پایه و مشترک
از جملهٔ دروس مشترک میان تمامی گرایش*های مهندسی برق موارد زیر را می*توان ذکر کرد:

فیزیک مکانیک
فیزیک الکتریسیته
مدارهای الکتریکی 1 و 2
الکترونیک 1و 2
الکترومغناطیس
تجزیه و تحلیل سیگنال*ها و سیستم ها
ماشین*های الکتریکی ۱ و 2
کنترل خطی1
بررسی سیستم*های قدرت 1
اندازه*گیری الکتریکی
مدارهای منطقی
ریاضی1 و2
ریاضیات مهندسی
[ویرایش] گرایش الکترونیک

مدارهای پیچیده الکترونیکیالکترونیک علمی است که به بررسی حرکت الکترون در خلاء در مواد رسانا و یا نیمه رسانا و اثرات و کاربردهای آن می*پردازد. با توجه به این تعریف، مهندس الکترونیک در زمینه ساخت قطعات الکترونیک و کاربرد آن در مدارها، فعالیت می*کند.

به عبارت دیگر، زمینه فعالیت مهندسی الکترونیک را می*توان به دو شاخه اصلی «ساخت قطعات و کاربرد مداری قطعه» و «طراحی مدارهای الکتریکی» تقسیم کرد.

تکنیک پالس، الکترونیک ۳، میکروپروسسور، معماری کامپیوتر، مدارهای مخابراتی، فیزیک مدرن و فیزیک الکترونیک از جمله دروس اصلی گرایش الکترونیک محسوب می*شوند.

[ویرایش] گرایش مخابرات

يك رادار مخابراتیهدف از مخابرات ارسال و انتقال اطلاعات از نقطه*ای به نقطه دیگر است که این اطلاعات می*تواند صوت، تصویر یا داده*های کامپیوتری باشد.

مخابرات، گرایشی از مهندسی برق است که در حوزه ارسال و دریافت اطلاعات از روش*های موجی و مخابراتی فعالیت می*کند. گرایش مخابرات با ارائه نظریه*ها و مبانی لازم جهت ایجاد ارتباط بین دو یا چند کاربر، انجام عملی فرایندها را به طور بهینه ممکن می*سازد.

مخابرات از دو مبحث عمده یعنی میدان و سیستم تشکیل می*شود.

در مبحث میدان، مهندسان با مفاهیم میدان*های مغناطیسی، امواج، ماکروویو، آنتن و غیره آشنا می*شوند تا بتوانند مناسبترین وسیله را برای انتقال موجی از نقطه*ای به نقطه دیگر پیدا کنند.

در مبحث سیستم، نیز مهندسان با طراحی فلیترهای مختلف که می*توانند امواج مزاحم شامل صوت یا پارازیت را از امواج اصلی تشخیص و آنها را حذف کرده و تنها امواج اصلی را از آنتن دریافت کنند به فعالیت می*پردازند.

مخابرات ۲، میدان و امواج، الکترونیک ۳، مدارهای مخابراتی، آنتن*ها و انتشار امواج، مایکروویو، اصول میکروکامپیوتر از جمله دروس اصلی گرایش مخابرات محسوب می*شوند.




[ویرایش] گرایش کنترل

مهندسی كنترل و هدایت موشك*هااگر بخواهیم یک تعریف کلی از کنترل ارائه دهیم، می*توانیم بگوییم که هدف این علم، کنترل متغیرهای اساسی سیستم (که متغیرهای خروجی می*تواند تنها بخشی از این متغیرها باشد) بر مبنای برخی ملاکهای مطلوب می*باشد. این ملاکها می*تواند شامل سرعت، زمان، مصرف سوخت و... باشد. به عنوان یک مثال ساده می*توان کنترل زمان اوج گیری یک هواپیمای جنگنده را در نظر گرفت. زاویه پره*ها، میزان سوخت تزریقی و سایر متغیرهای تاثیرگذار بایستی با روشهای ریاضی محاسبه شده تا بتوان به خوبی این زمان را کاهش داد.

کنترل، در پیشرفت علوم دیگر نقش ارزنده*ای را ایفا می*کند. به طور کلی می*توان گفت مهندسی کنترل حلقه اتصال میان مهندسی برق و رشته*های دیگر می*باشد. علاوه بر نقش کلیدی در فضاپیماها و هدایت موشک*ها و هواپیماها، به صورت بخش اصلی و مهمی از فرآیندهای صنعتی و تولیدی نیز درآمده*است.

به کمک این علم می*توان به عملکرد بهینه سیستم*های پویا، بهبود کیفیت و ارزان*تر شدن فرآورده*های تولیدی، گسترش میزان تولید، ماشینی کردن بسیاری از عملیات تکراری و خسته*کننده دستی و نظایر آن دست یافت. هدف سیستم کنترل عبارت است از کنترل خروجی*ها به روش معین به کمک ورودی*ها از طریق اجزای سیستم کنترل که می*تواند شامل اجزای الکتریکی، مکانیکی و شیمیایی به تناسب نوع سیستم کنترل باشد.

یکی از مفاهیم پرکاربرد در این رشته مفهوم پسخورد (فیدبک) می*باشد. پسخورد در واقع اندازه گیری متغیرهای خروجی و استفاده از این متغیرهای اندازه گیری شده در اعمال ورودی به سیستم می*باشد. با استفاده از سیستمهای دارای پسخورد می*توان بسیاری از فرآیندهای صنعتی را به صورت خودکار کنترل کرد. اتوماسیون صنعتی بخشی از رشته کنترل می*باشد که بر پایه سیستمهای فیدبکدار توانسته*است صنعت مدرنی را پایه گذاری کند.

گفتنی است که گرایش کنترل دارای زیر بخش*های متنوعی مانند کنترل خطی، کنترل غیرخطی، مقاوم، تطبیقی، دیجیتالی، فازی و غیره*است.

کنترل دیجیتال و کنترل غیرخطی، کنترل مدرن، کنترل صنعتی، ابزار دقیق، اصول میکروکامپیوتر، ترمودینامیک، مبانی تحقیق در عملیات و سیستمهای کنترل خطی از دروس اصلی این گرایش مهندسی برق می*باشند.

[ویرایش] گرایش قدرت

خطوط انتقال نیرو (فشار قوی)هدف اصلی مهندسی قدرت تولید برق در نیروگاه*ها، انتقال نیرو از طریق خطوط انتقال و توزیع آن در شبکه*های شهری و روستایی و در نهایت توزیع آن برای مصارف خانگی و کارخانجات است. بنابراین یک مهندس قدرت باید به روش*های مختلف تولید برق، خطوط انتقال نیرو و سیستم*های توزیع آشنا باشد.

این گرایش خود به چندین زیرگرایش تقسیم می*شود.

در مبحث انتقال و توزیع، روش*های مختلف انتقال برق اعم از کابل*های هوایی و زیرزمینی، اصول مهندسی فشار قوی و حفظت از سیستم*های برقی و همچنین مدیریت شبکه و توزیع بهینه را مطالعه می*کنند.

در مبحث حفاظت نیز انواع وسایل و تجهیزات حفاظتی که در مراحل مختلف تولید، توزیع، انتقال و مصرف انرژی، انسان*ها و تاسیسات الکتریکی را در برابر حوادث مختلف محافظت می*کنند.

یکی دیگر از شاخه*های قدرت نیز ماشین*های الکتریکی است که شامل ژنراتورها، ترانسفورماتورها و موتورهای الکتریکی می*شود که این شاخه از زمینه*های مهم صنعتی و پژوهشی گرایش قدرت است.

و در آخر سیستم*های قدرت که به بررسی تجزیه و تحلیل سیستم*ها می*پردازد. دانشجویان در این گرایش با انواع نیروگاه*های آبی، گازی، سیکل ترکیبی و... آشنا می*شوند.

ماشین*های الکتریکی ۲، بررسی سیستم*های قدرت ۲، حفاظت سیستم، رله و حفاظت، مهندسی فشار قوی، مهندسی ترانسفورماتور، طراحی و توسعه شبکه و مدیریت توزیع از اصلی*ترین دروس این گرایش می*باشند.

[ویرایش] آینده شغلی، بازار کار، درآمد
امروزه با توسعه صنایع کوچک و بزرگ در کشور، فرصت*های شغلی زیادی برای مهندسین برق فراهم شده*است و اگر می*بینیم که با این وجود بعضی از فارغ التحصیلان این رشته بیکار هستند، به دلیل این است که این افراد یا فقط در تهران دنبال کار می*گردند و یا در دوران تحصیل به جای یادگیری عمیق دروس و در نتیجه کسب توانایی*های لازم، تنها واحدهای درسی خود را گذرانده*اند.

همچنین یک مهندس خوب باید، کارآفرین باشد یعنی به دنبال استخدام در موسسه یا وزارتخانه*ای نباشد بلکه به یاری آگاهی*های خود، نیازهای فنی و صنعتی کشور را یافته و با طراحی سیستم*ها و مدارهای خاصی این نیازها را برطرف سازد. کاری که بعضی از فارغ التحصیلان ما انجام داده و خوشبختانه موفق نیز بوده*اند."

دکتر کمره*ای نیز در این زمینه می*گوید:

«اگر یک فارغ التحصیل برق دارای توانایی*های لازم باشد، با مشکل بیکاری روبرو نخواهد شد. در حقیقت امروزه مشکل اصلی این است که بیشتر فارغ التحصیلان توانمند و با استعداد این رشته به خارج از کشور مهاجرت می*کنند و ما اکنون با کمبود نیروهای کارآمد در این رشته روبرو هستیم.»

یکی از اساتید مهندسی برق دانشگاه علم و صنعت ایران نیز در مورد فرصت*های شغلی فارغ التحصیلان این رشته می*گوید:

"طبق نظر کارشناسان و متخصصان انرژی در کشور، با توجه به نیاز فزاینده به انرژی در جهان کنونی و همچنین نرخ رشد انرژی الکتریکی در کشور، سالانه باید حدود ۱۵۰۰ مگاوات به ظرفیت تولید کشور افزوده شود که این نیاز به احداث نیروگاه*های جدید و همچنین فارغ التحصیلان متخصص برق و قدرت دارد.

فرصت*های شغلی یک مهندس کنترل نیز بسیار گسترده*است چون در هر جا که یک مجموعه عظیمی*از صنعت مهندسی مثل کارخانه سیمان، خودروسازی، ذوب آهن و... وجود داشته باشد، حضور یک مهندسی کنترل ضروری است. در ایران فارغ التحصیلان این رشته می*توانند در صنایع نظامی وابسته به وزارت دفاع و یا در صنایع هسته*ای شروع به کار کنند. شرکتهای خصوصی اتوماسیون صنعتی و ابزار دقیق می*تواند گزینه دیگری برای شروع به کار باشد.

و بالاخره یک مهندس مخابرات یا الکترونیک می*تواند جذب وزارتخانه*های پست و تلگراف و تلفن، صنایع، دفاع و سازمانهای مختلف خصوصی و دولتی شود

[ویرایش] وضعیت تحصیل در مقاطع بالاتر از کارشناسی
فارغ التحصیل در مقطع کارشناسی برق که مدرک خود را در یکی از چهار گرایش الکترونیک، مخابرات، قدرت و کنترل می*گیرد، می*تواند در یکی از این گرایشها (اختیاری) یا رشته*ای که برق زیر مجموعه*ای برای آن تعریف شده، ادامه تحصیل نماید. این رشته به صورت: مهندسی برق- الکترونیک، برق- قدرت، برق- مخابرات (شامل گرایش*های: میدان، سیستم، موج، رمز، مایکرونوری) برق- کنترل، مهندسی پزشکی (گرایش بیوالکتریک)، مهندسی هسته*ای (دو گرایش مهندسی راکتور و مهندسی پرتو پزشکی، مهندسی کامپیوتر (معماری کامپیوتر، هوش مصنوعی و رباتیک) است. برای تحصیل در مقطع دکترای تخصصی، می*توان، در هر یک از زیرشاخه*های تخصصی*تر گرایشهای یاد شده میزان مورد نیاز واحدها را اخذ کرد و رساله دکتری را در همان موضوع خاص ارائه داد. مسلم است این زیر شاخه*ها، گرایشهای تخصصی تر این چهار گرایش است. رشته برق به دلیل کاربردی بودن آن در بسیاری از علوم مهندسی دیگر، برای فارغ التحصیلان امکان تحصیل در بسیاری گرایشها و دانشها را فراهم می*کند.
__________________
همیشه کمرنگ باش تا نبودنت احساس شه
نه اینکه اصلا نباش تا نبودنت عادت شه:)